Giá nguyên liệu tăng nhanh hơn khả năng xoay trở
Trong vòng chưa đầy một năm, giá cà phê nhân xanh đã tăng mạnh theo từng tuần, thậm chí từng ngày. Có thời điểm, giá nguyên liệu đầu vào tăng 200–300% chỉ trong vài tháng, vượt xa mọi kịch bản chi phí mà các nhà rang từng tính toán. Khác với các ngành có thể “đẩy giá” ngay lập tức ra thị trường, nhà rang bị kẹt giữa hai đầu:
- Một bên là giá nguyên liệu tăng liên tục, phải mua ngay nếu không sẽ “mất hàng”.
- Một bên là khách sỉ và chủ quán – những người không thể chấp nhận việc giá cà phê tăng sốc chỉ trong thời gian ngắn.
Nhiều nhà rang chia sẻ: “Không tăng giá thì lỗ, mà tăng giá thì mất khách. Cuối cùng là bán để giữ khách… rồi lỗ dần.”
Bán càng nhiều – lỗ càng sâu
Khác với suy nghĩ thông thường, trong giai đoạn giá biến động mạnh, bán được nhiều chưa chắc đã tốt.
Rất nhiều nhà rang vẫn giữ giá cũ cho khách quen, hợp đồng sỉ, hoặc các quán đang kinh doanh khó khăn. Nhưng khi giá nhân xanh tăng từng ngày, mỗi đơn hàng giao đi là:
- Lỗ vài nghìn/kg → vài chục nghìn/kg
- Cộng thêm chi phí rang, hao hụt, nhân công, vận chuyển
Kết quả là:
- Doanh thu vẫn có
- Dòng tiền vẫn quay
- Nhưng lợi nhuận âm, càng bán càng “mòn vốn”
Không ít xưởng rang rơi vào tình trạng:
- Không dám nhập hàng nhiều vì sợ giá đảo chiều
- Nhập ít thì không đủ đơn
- Nhập nhiều thì ôm rủi ro giá
Nhà rang nhỏ là nhóm tổn thương nặng nhất
Các nhà rang quy mô nhỏ và vừa là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất:
- Không có tồn kho lớn giá thấp từ trước
- Không đủ vốn để “ôm hàng chờ giá”
Trong khi đó, chi phí cố định vẫn đều đặn:
- Tiền thuê xưởng
- Lương nhân sự
- Máy móc, điện, khấu hao
- Marketing, chăm sóc khách hàng
Chỉ cần 2–3 tháng giá tăng mạnh, nhiều nhà rang đã cạn dòng tiền. Một số buộc phải:
- Thu hẹp quy mô
- Dừng bán sỉ
- Hoặc đóng cửa hoàn toàn
Đáng buồn là nhiều xưởng rang ra đi trong im lặng, không kèn trống, không thông báo, chỉ đơn giản là… ngừng hoạt động.
Khách hàng cũng không dễ dàng
Ở chiều ngược lại, chủ quán cà phê cũng đang chịu áp lực:
- Giá nguyên liệu tăng
- Giá bán lẻ khó tăng tương ứng
- Người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu
Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn: Nhà rang không dám tăng giá → bán lỗ, Chủ quán không dám tăng giá → lợi nhuận giảm, Cả chuỗi cùng “chịu đòn”
Một giai đoạn sàng lọc khắc nghiệt
Thị trường cà phê đang bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh mẽ. Không phải nhà rang thất bại vì yếu kém mà vì giá cả biến động phi mã, trữ hàng thì sợ giá xuống, không trữ hàng thì sợ giá lên, bán càng nhiều -> lỗ càng sâu. Hãy cùng nhau chia sẽ những khó khăn này với các nhà rang vì họ là đối tượng chịu nhiều áp lực và dễ tổn thương nhất giữa thời bão giá. Chủ quán tăng giá 1-2k/ ly cà phê, việc tưởng chừng đơn giản nhưng có thể là cứu cánh duy nhất cho nhà rang lúc này !
